Genseiryu Karate

Karate-terminologie

こんにちは ofwel: Konnichi wa! En dat betekent weer "goeiedag" in het Japans en n, je hoeft geen Japans te kennen om karate te kunnen beoefenen! Het is echter wel handig om wat basisbegrippen te kennen en de namen van de belangrijkste afweer-, trap- en stoottechnieken, alsmede de namen van de Kata en Shihoo die je er leert.

Deze pagina is dan ook opgezet om je snel een beetje bekend te maken met de meest voorkomende karate-termen binnen de dōjō (de plek waar karate wordt beoefend).

Naar boven
Tellen in het Japans

Voor de 'liefhebbers' staan rechts de Japanse Kanji (schrifttekens) voor de getallen 1 t/m 10. Het is echter reeds voldoende om alleen de getallen te kunnen opnoemen:

Getal
Japans
Uitspraak
1 Ichi ietsj
2 Ni nie
3 San / Yon san / jon
4 Shi sjie
5 Go goo
6 Roku rok
7 Shichi / Nana sietsj / nana
8 Hachi hatsj
9 Kyuu / Ku kjoe / koe
10 Juu djoe

De getallen 3, 7 en 9 hebben twee mogelijke uitspraken. Wanneer enkel het (hoofd)telwoord 'los' gebruikt wordt, wordt meestal de eerstgenoemde gebruikt, maar indien het in combinatie met een zelfstandig naamwoord wordt gebracht, dan wordt gewoonlijk de tweede gebruikt. Zo is bijvoorbeeld '3e dan' in het Japans 'yondan' en '7e kyū' 'nanakyū' (in het Japans wordt het aan elkaar vast geschreven!). Overigens kan ook de schrijfwijze en uitspraak veranderen. Zo is '1e dan' 'shodan' en '1e kyū' 'ikkyū'. Naast de genoemde rij getallen kent het Japans nog een tweede rij. Het gaat echter te ver om die ook nog te noemen. Je zal die bij het karate (buiten Japan) nooit horen.

Voor de liefhebbers nog enkele Japanse getallen bven de 10:

Getal Japans Uitspraak
11 Juuichi djoe-ietsj
12 Juuni djoe-nie
13 Juusan djoe-san
14 Juushi / Juuyon djoe-sjie / djoe-jon
20 Nijuu nie-djoe
21 Nijuu ichi nie-djoe ietsj
30 Sanjuu San-djoe
40 Yonjuu / Shijuu jon-djoe / sjie-djoe
50 Gojuu goo-djoe
60 Rokujuu rok-djoe
70 Nanajuu / Shichijuu nana-djoe / sietsj-djoe
80 Hachijuu hatsj-djoe
90 Kyuujuu kjoe-djoe
100 Hyaku Giakoe (zachte 'g')
200 Nihyaku Nie-gjakoe (zachte 'g')
300 Sanbyaku Sam-bjakoe
800 Happyaku Hap-pjakoe
1000 Sen Seng






Naar boven

Basisbegrippen

Vetgedrukte termen dien je als karateka te kennen.

Japans Uitspraak Betekenis
Dojo (Dōjō) doo-djoo Leslokaal, plaats waar martial arts beoefend wordt
Honbu dōjō hom-bu doo-djoo Hoofd-dojo
Budo (Budō) bu-doo "De weg van de samurai" of "de weg van de krijger". Het is een verzamelnaam voor alle Japanse krijgskunsten. Ook karate is een budo-sport of misschien beter: -kunst.
Osu! Oss! Groet, maar alleen binnen budo-wereld. In het 'gewone' Japans wordt het niet als zodanig gebruikt en het heeft eigenlijk geen echte betekenis. Binnen de budo-wereld heeft het echter de betekenis gekregen van een soort groet. Ook wordt het vaak gebruikt in de zin van "ja", of "begrepen" (al zijn de correcte Japanse woorden hiervoor eigenlijk 'hai' en 'wakarimasu'). Er bestaan echter nogal wat verschillende opvattingen hierover en ook over de herkomst van de term is men het niet eens... Op dit forum vind je een discussie hierover.
Hai hai Ja
Sensei sensei Leraar
Senpai sempai Meerdere, oudere
Shihan shi-han Grootmeester (vanaf godan ofwel de 5e Dan)
Seiza seh-za Traditionele Japanse zithouding op de knien. Zie 'zitten in Seiza'.
Mokuso mokso Meditatie (letterlijk: 'lege geest'). How to practise mokuso.
Mokuso yame mokso jameh Stop met meditatie
Yame jameh Stop
Rei reh Groet (opdracht om elkaar te groeten)
Sensei ni rei sensei nie reh Groet aan de leraar (de opdracht om de leraar te groeten, opgedragen door een sempai die de les opent)
Otagai ni rei otagai nie reh Groet aan elkaar (medeleerlingen)
Kiritsu kie-rie-tsu Opstaan
Yoi joi Klaar, gereed
Hajime ha-ji-meh Begin, start
Naotte na-ot-teh Klaar, einde van (deze) oefening! (en afgroeten dus)
Ik ben nog op zoek naar de herkomst van dit woord. Vermoedelijk komt het van het werkwoord 'naoru' dat zich laat vertalen als '(zich) herstellen'. Dus 'naotte' kan vertaald worden als "herstel jezelf" (van de oefening) of "terug in oorspronkelijke positie"...
Yasume ja-su-meh Rust ter plaatse (na afgroeten!)
Obi o-bie Band
Gi, Dōgi gie, doo-gie Karatepak (spreek de g uit als in het Engelse 'go')
Kyuu (kyū) kjoe Niveau, graad (voor lagere banden, t/m bruin). Let op: Kyuu kan ook het getal 9 betekenen!
Dan dan Graad (hogere banden, vanaf zwart)
Kamae ka-mai Houding (gewoonlijk wordt hiermee de gevechtshouding bedoeld, voor begin van kumite of tangan)
Kihon ki-hon Basis, stijltechnische basistraining
Kihon kumite ki-hon Stijltechnische basistraining met partner (tegenover elkaar)
Kumite ku-mie-teh Letterlijk 'ontmoetende handen', vrij vertaald staat het voor 'gevechtsoefening'. Kumite wordt vaak gebruikt als afkorting voor Jiyu kumite, waarmee dan het vrije gevecht (sparren) bedoeld wordt.
Jiyu Kumite djie-ju ku-mie-teh Vrije gevecht. Dus het 'sparren' met elkaar. Vaak wordt Jiyu weggelaten en zegt men gewoon Kumite.
Tangan tangan Oefengevecht, waarbij alleen licht wordt aangetikt (gewoonlijk alleen de schouders). Ik ben nog niet achter de letterlijke betekenis of de herkomst van het woord 'tangan'. Ook van de correcte schrijfwijze ben ik niet zeker. Zo gauw ik het weet, verschijnt het hier...
Kata kata Individuele stijloefening met een reeks vastgelegde bewegingen, uitgevoerd tegen 4 tot 8 denkbeeldige tegenstanders, die uit verschillende richtingen aanvallen. Zie ook Kata.
Shihoo (Shihō) shie-hoo Shi=vier, Hoo=richting, dus 'vier richtingen'. Bij karate is een Shihoo een oefening, uitgevoerd in vier richtingen.
Mawatte ma-wat-teh Komt van het werkwoord 'mawaru' en betekent draaien of wentelen. Bij veel karatescholen gebruikt als commando om leerlingen 180 om te laten draaien en in de andere richting verder te laten gaan. Eigenlijk foutief gebruik van dit woord, want in het Japans betekent het een draaiing van 360 of meerdere draaiingen (zoals molenwieken of schoepenrad)!!! Correcter zou zijn: 'Ushiro'.
Ushiro! oe-shie-roh! (Commando) Omdraaien. Letterlijk: "achteren". Vermoedelijk is dit ontstaan als een soort van afkorting van 'ushiro o muite' dat zoiets betekent als "draai om naar achteren" of "kijk achterom" (dit laatste is natuurlijk heel belangrijk binnen karate alvorens men draait!). In sommige scholen wordt deze term gebruikt om een bepaalde oefening (kihon) achterwaarts te doen, dus zonder om te draaien... (zie ook "Ushiro ....")
Ushiro ...... oe-shie-roh ...... (In combinatie met andere term:) Achterwaarts. Bijv.: ushiro geri = achterwaartse trap, ushiro empi uchi = achterwaartse elleboogstoot. (zie ook "Ushiro!")
Hantai han-tai Andere zijde, andere kant. Wisselen. Gebruikt bij oefeningen op de plaats (sonoba) om te wisselen van been of hand.
Goorei (gōrei) goo-rei Opdracht, commando. Het tellen van 1 tot 10 wordt ook gezien als commando, dus gōrei.
Ki-ai ki-ai Letterlijk: "Geestelijke ontmoeting", de schreeuw op het moment van een stoot, trap of afweer, waarbij alle energie (ki) in je lichaam is gefocusseerd, gebundeld in de plaats van die stoot, trap of afweer. Lees meer hierover in dit artikel!
Kentate ken-ta-teh Push-up (=tate) op de knokkels (=ken). Gewone push-up is udetate. Speciale variant: op de vingers: iubitate.
Sonoba so-no-ba Op de plaats (bijv. sonoba tsuki = stoten op de plaats)
Zanshin zan-sjin Bewustzijn ('awareness') tijdens aanval of verdediging.



Naar boven
Het lichaam

Japans Uitspraak Betekenis
Jodan djoo-dan Hoge deel (van het lichaam, denk aan: hoofd, hals en schouders)
Chudan sjoe-dan Middelste deel (van het lichaam, denk aan: borstkast, buik, rug)
Gedan Gee-dan Lage deel (van het lichaam, denk aan: onderbuik, benen, etc.)
Empi em-pie Elleboog
Shuto sjoe-to Handsnee pinkkant
Nukite noe-kie-teh Speerhand
Nihon-nukite nie-hon noe-kie-teh Twee-vingerige speerhand




Naar boven
Standen

Japans Uitspraak Betekenis
Tachi (Dachi) ta-tsji (da-tsji) Stand (gebruikt als achtervoegsel, verandert de d in een t, dus tachi wordt dachi)
Zenkutsu-dachi zen-koe-tsu da-tsji Voorwaartse stand, letterlijk: 'voorste-knie-gebogen-stand'. Voorste knie buigt zover dat je je tenen net niet meer kan zien (lichaam recht!), achterste been gestrekt, voeten in een hoek van 45 en op 'schouderbreedte' uit elkaar ('twee lijnen').

 

Kiba-dachi

 

kie-ba da-tsji



Zijwaartse stand, ook wel 'ruiterstand' genoemd.
(De hier getoonde Kiba-dachi is uitgevoerd met Kage-tsuki)


Kokutsu-dachi


ko-koe-tsu da-tsji


Achterwaartse stand, letterlijk: 'achterste-knie-gebogen-stand'. 70% van het gewicht op het achterste been, 30% op het voorste. Hielen op n lijn, voeten in een hoek van 90, knie van achterste been naar buiten gedrukt.
(De hier getoonde Kokutsu-dachi is uitgevoerd met Shuto-uke )

 


Neko-ashi-dachi


nee-ko-ashie da-tsji


'Katstand' (Neko=kat). Korte stand, gewicht bijna geheel gedragen door achterste been, waarbij de spanning van de knie naar binnen is gericht. De voorste voet staat alleen met de bal van de voet op de grond, de achterste is ongeveer 45 gedraaid.
Heisoku-dachi hei-so-koe da-tsji 'Aandachtshouding', voeten naast elkaar, gesloten.
Musubi-dachi moe-soe-bi da-tsji 'Aandachtshouding / beginstand', voeten maken een hoek van 90 t.o.v. elkaar, met de hielen tegen elkaar.
Hachiji-dachi ha-tsjiets da-tsji Ook wel 'Yoi-dachi' genoemd. 'Natuurlijke stand' (letterlijk: '8-stand'), voeten op schouderbreedte, hielen op een lijn, tenen wijzen iets naar buiten (voeten maken een hoek van 20-30)'. Uitgevoerd in een hoek van 45 bestaat ook (dit heet dan Uchi-hachiji-dachi).
Heiko-dachi hei-ko da-tsji 'Parallelstand', voeten op schouderbreedte naast elkaar en parallel, knien licht gebogen.
Yoi-dachi Yoi da-tsji Zie 'Hachiji-dachi'.



Naar boven
Afweertechnieken


Coming soon!





OSU!



Startpagina (HOME)